Ο Ρόλος ενός Οικονομικού Συμβούλου: Οι Προκλήσεις και οι Άγνωστες Πτυχές του Επαγγέλματος.

Ακόμη και σήμερα, ο ρόλος του εξωτερικού Οικονομικού Συμβούλου, είτε αυτός αναλαμβάνεται από κάποιο φυσικό πρόσωπο ή εταιρεία παροχής υπηρεσιών, συχνά είναι ένας ακατανόητος ρόλος για πολλούς ανθρώπους του επιχειρηματικού τομέα, και ιδιαίτερα στην χώρα μας. Πολλές φορές το να προσλάβει μία επιχείρηση έναν Οικονομικό Σύμβουλο μπορεί να θεωρηθεί ως «πολυτέλεια» από κάποιους. Στην πραγματικότητα, η εργασία που διεκπεραιώνει ένας σωστός επαγγελματίας Σύμβουλος χαίρει άκρας σημασίας για την ίδια την επιχείρηση, για την σωστή οργάνωση και ανάλυση των οικονομικών της θεμάτων, των δεδομένων και διαδικασιών. Ο ίδιος ο ρόλος προϋποθέτει υπομονή και επιμονή, έτσι ώστε ο Σύμβουλος να μπορεί να αντεπεξέρχεται συνεχώς στις καθημερινές αλλά και μακροπρόθεσμες προκλήσεις που προκύπτουν κατά την περίοδο παρουσίας και εμπλοκής του σε μία εταιρεία που τον χρειάζεται. Από την φύση της, η δουλειά του Οικονομικού Συμβούλου είναι απαιτητική και αρκετά συχνά ακόμη και ψυχοφθόρα, ειδικά όταν έχει να κάνει με περιπτώσεις επιχειρήσεων που λειτουργούν με λανθασμένους τρόπους (ιδιαίτερα για την σύγχρονη εποχή) και μεθόδους οι οποίες καθίστανται ξεπερασμένες, χρονοβόρες και αντιπαραγωγικές. Τέτοιες είναι οι περισσότερες περιπτώσεις με τις οποίες ασχολείται διαχρονικά και η δική μας εταιρεία, ως μία επιχείρηση συμβουλευτικών υπηρεσιών στην Κύπρο. Ως εκ τούτου, παρουσιάζουμε πιο κάτω επιγραμματικά τις πιο συνηθισμένες προκλήσεις ως προς τον ρόλο ενός μοντέρνου Οικονομικού Συμβούλου σε επιχειρήσεις, καθώς και πιθανούς τρόπους προσέγγισης στα διάφορα αυτά προβλήματα, στους οποίους εμείς έχουμε καταλήξει ως πιο επιτυχείς μέσα από τις δικές μας πολυδιάστατες εμπειρίες.

Η Πρώτη Επαφή:

Μία από τις πιο σημαντικές προκλήσεις που αντιμετωπίζει ένας εξωτερικός Οικονομικός Σύμβουλος, όταν αναλαμβάνει για πρώτη φορά τον ρόλο αυτό σε μία επιχείρηση, είναι η αρχική του προσέγγιση, η εντύπωση που δημιουργεί στους διευθυντές ή/και μετόχους της, καθώς και η σχέση που επιδιώκει να κτίσει μαζί τους και με τον καθένα ξεχωριστά. Αυτή πρέπει πάντοτε να είναι μία σχέση ειλικρίνειας. Ένας Σύμβουλος πρέπει να είναι πάντοτε ευθύς στα λεγόμενα του, αλλά συνάμα και υπομονετικός και να προσεγγίζει τα διάφορα θέματα που προκύπτουν με επιμονή (εάν και εφόσον είναι σίγουρος για αυτό που πιστεύει) αλλά και ηρεμία. Θα πρέπει να έχει πάντα στο μυαλό του ότι τίποτα δεν «εξυπακούεται» στα θέματα Οικονομικής Διαχείρισης αυτών των επιχειρήσεων (“always state the obvious). Χρειάζεται ο Σύμβουλος να καταφέρει σε αρκετές περιπτώσεις να αποδείξει στους υπεύθυνους ότι όντως προσφέρει στην επιχείρηση και ότι οι συμβουλές του είναι αξιοσημείωτες, μέχρι να κτιστεί μία κάποια σχέση εμπιστοσύνης, παρόλο που τα αποτελέσματα της προσπάθειας του μπορεί να είναι εμφανέστατα από την αρχή. Καλείται ο ίδιος πάντοτε να διατηρεί την ψυχραιμία του, αφού η διαδικασία αυτή αρκετές φορές φέρνει την ψυχολογική κούραση μέσα από την επανάληψη καταστάσεων, ιδίως για θέματα που ο ίδιος μπορεί να θεωρεί απλά ή εύκολα (αλλά για κάποιους άλλους μπορεί να μην είναι και τόσο). Εξηγούμε το σημείο αυτό περαιτέρω πιο κάτω. Φυσικά, πολλά εξαρτώνται από τους συμφωνημένους όρους συνεργασίας μεταξύ του Οικονομικού Συμβούλου και της επιχείρησης (που απορρέουν από της ανάγκες της κάθε επιχείρησης σε κάθε ξεχωριστή περίπτωση και είναι προσαρμοσμένοι αναλόγως). Όσο πιο στενή και ενεργή είναι η εμπλοκή του Συμβούλου στην επιχείρηση, τόσο περισσότερο εντείνεται και η σημασία όλων των σημείων και προκλήσεων που αναφέρονται στο άρθρο αυτό.

Η Σταθεροποίηση της Οικονομικής Θέσης:

Αν και σε περίοδο κρίσης όπου μία επιχείρηση καταρρέει το πιο σημαντικό σημείο συνήθως θεωρείται η διακοπή της «αιμορραγίας» και η σταθεροποίηση της οικονομικής της θέσης, η επίτευξη των προαναφερόμενων είναι πολλές φορές και η πιο εύκολη αποστολή για έναν Σύμβουλο. Αν παρομοιάσουμε την κρίσιμη αυτή περίοδο με μία αντίστοιχη στην προσωπική μας ζωή, θα δούμε ότι πολύ εύκολα και ενστικτωδώς συχνά εφαρμόζουμε όσα μας συμβουλεύουν οι ειδικοί (οι «γιατροί») για να επιβιώσουμε. Όταν όμως επανερχόμαστε στην καθημερινή μας ρουτίνα, τότε ίσως δυσκολευόμαστε περισσότερο να εφαρμόσουμε τις «συνήθειες» αυτές που απαιτούνται για να προοδεύσουμε και να έχουμε ένα καλύτερο επίπεδο ζωής. Όπως συμβαίνει στην ζωή, έτσι και σε μία επιχείρηση τα γεγονότα ξεδιπλώνονται με παρόμοιο τρόπο. Παρόλ’αυτά, δεν μπορούμε να αφαιρέσουμε από την σημασία της σταθεροποίησης, αφού χωρίς αυτήν η επιχείρηση δεν μπορεί να προχωρήσει στο επόμενο βήμα. Ο Σύμβουλος καλείται να κινείται γρήγορα και με αποφασιστικότητα κατά την περίοδο της «κρίσης» και να είναι πολύ προσεκτικός στις συμβουλές του, καθώς μία λάθος απόφαση μπορεί να αποβεί μοιραία, ιδιαίτερα σε περιπτώσεις που εμπλέκονται μεγάλα ποσά χρεωστών/πιστωτών ή/και τραπεζικά ιδρύματα. Από την άλλη δε, μεταξύ μιας μέτριας λύσης/απόφασης και της μη απόφασης, το πρώτο είναι προτιμότερο.

Η Δύναμη της Συνήθειας και η Θέληση για Αλλαγή:

Όπως και στην προσωπική ζωή του καθενός από εμάς, έτσι και στο καθημερινό εργασιακό περιβάλλον, εμείς οι άνθρωποι δημιουργούμε συνήθειες μέσα από τα χρόνια, καλές και κακές. Οι κακές συνήθειες (οι οποίες ως επί το πλείστων αφορούν διαδικαστικά θέματα), σε συνδυασμό με την αποτυχία εξέλιξης και εκσυγχρονισμού με τον καιρό, είναι και αυτές που πολλές φορές διαμορφώνουν μία «κουλτούρα», η οποία δύσκολα αλλάζει. Η μεγάλη πρόκληση για έναν Σύμβουλο είναι να καταφέρει να συνδράμει στην αλλαγή της κουλτούρας αυτής. Και εδώ χρησιμοποιούμε την λέξη «συνδράμει», γιατί από μόνος του δεν μπορεί να την προκαλέσει. Αναγκαίο συστατικό για καλύτερες μέρες είναι οι ειλικρινείς προθέσεις και η θέληση όλων (ανεξαιρέτως) των εμπλεκόμενων για αλλαγή. Ένας Σύμβουλος μπορεί συνεχώς να καλείται να αντιμετωπίζει με επιτυχία διάφορα βραχυπρόθεσμα, καθημερινά ζητήματα ως μέρος του ρόλου του, αλλά συνάμα δεν παύει να στοχεύει μαζί με τους υπεύθυνους της επιχείρησης, ως μία ενιαία ομάδα, και σε μακροπρόθεσμα επιτεύγματα. Η εκπλήρωση αυτών έρχεται μόνο μέσα από μικρά και σταθερά βήματα. Τίποτα όμως δεν μπορεί να πετύχει χωρίς την προσπάθεια διατήρησης από όλους ενός ανοικτού ορίζοντα, κριτικής σκέψης και πραγματικής θέλησης για την αλλαγή και μεταστροφή της υφιστάμενης κατάστασης. Συχνά, ο Σύμβουλος καλείται να εμπνεύσει τους διευθυντές/μέτοχους μιας επιχείρησης προς αυτή την κατεύθυνση, αλλά πρέπει και αυτοί με την σειρά τους να είναι ειλικρινείς με τον εαυτό τους και να παραδεχτούν τα λάθη του παρόντος και του παρελθόντος. Θα πρέπει να παραμένουν οι ίδιοι πάντοτε «ανοιχτοί» στις προτάσεις του Συμβούλου για εφαρμογή και υιοθέτηση νέων μεθόδων και διαδικασιών, που σταδιακά θα φέρουν καλύτερα αποτελέσματα. Όταν οι προσπάθειες αυτές αρχίσουν να καρποφορούν, ο μεγαλύτερος σύμμαχος του Συμβούλου είναι η ικανοποίηση που λαμβάνουν οι εμπλεκόμενοι, που τους δίνει το κίνητρο να συνεχίσουν να προσπαθούν. Βλέπουμε, λοιπόν, πόσο πολύπλευρος μπορεί να γίνει ο ρόλος ενός εξωτερικού Οικονομικού Συμβούλου σε μία επιχείρηση, πέραν από το καθαρά τεχνικό του κομμάτι.

Το τεχνικό κομμάτι μπορεί να μην αποτελεί το αντικείμενο του παρόντος άρθρου, εντούτοις θα πρέπει να επισημανθεί ότι οι αριθμοί λένε πάντα την αλήθεια. Έτσι σε μια μικρή αγορά όπως αυτήν της Κύπρου (μικρά περιθώρια κέρδους για πολλές επιχειρήσεις κυρίως παραγωγής, χαμηλοί όγκοι) είναι πολύ σημαντικό να υπάρχει συνεχής προσοχή στους αριθμούς αυτούς και τα οικονομικά αποτελέσματα, όπως:

  • Μεικτό Κέρδος (Gross profit).
  • Τελικό Κέρδος (Net Profit).
  • Επίπεδα Χρεωστών, Πιστωτών (Ageing Analysis) και Αποθεμάτων (Stock Control).
  • Τιμολογιακή Πολιτική (Pricing Strategy).
  • Δανεισμός, Δόσεις και Επιτόκια.

Τα πιο πάνω πρέπει να αναλύονται άμεσα και να λαμβάνονται αποφάσεις έγκαιρα. Όπως συχνά παρατηρούμε, ένας επιχειρηματίας ενδεχομένως να κατέχει πολύ καλά την «τέχνη» του (δηλαδή το αντικείμενο του), αλλά αν αυτό δεν συνοδεύεται με σωστή διαχείριση των πιο πάνω σημείων, τότε οι πιθανότητες επιτυχίας ελαχιστοποιούνται.

Τελειώνοντας, είναι γεγονός ότι η κάθε περίπτωση είναι διαφορετική και η κάθε επιχείρηση έχει τις δικές της ιδιαιτερότητες, τα δικά της «δυνατά» σημεία, αλλά και αυτά που χρήζουν διαχείρισης και σημαντικής βελτίωσης. Πίσω όμως από την ανάλυση, τους τρόπους προσέγγισης και αντιμετώπισης καταστάσεων και λήψης αποφάσεων, πάντοτε υπήρχε και θα υπάρχει ο «άνθρωπος». Είναι ακριβώς για τον λόγο αυτό που η κουλτούρα και η πειθαρχεία διαμορφώνουν τα πιο απαραίτητα στοιχεία, αφού εκεί που υπάρχουν κανόνες, πρωτόκολλα, πνεύμα ομαδικότητας και ευελιξία προς την εξέλιξη, η πρόοδος αργά ή γρήγορα έρχεται.

“THE REVITA TEAM”

Σημείωση: Τα άρθρα και τα δημοσιεύματα της εταιρείας μας, σκοπό έχουν να παραθέσουν στοιχεία για συγκεκριμένα θέματα καθώς και απόψεις που βασίζονται σε εμπειρία και γνώση που έχει αποκτηθεί. Απώτερος σκοπός μας είναι η επιμόρφωση των αναγνωστών στο σύνολο τους και όχι η παροχή συμβουλών για συγκεκριμένες περιπτώσεις. Για όλα τα προηγούμενα άρθρα της εταιρείας μας, μπορείτε να επισκεφτείτε την σελίδα μας στο Facebook, https://www.facebook.com/revitaconsult όπως και το blog στην ιστοσελίδα μας.


Οι οικονομικές συνέπιες του Ρώσσο - Ουκρανικού πολέμου στη Κύπρο

Την ώρα που ο πόλεμος στην Ουκρανία μαίνεται, η διεθνής κοινότητα παρακολουθεί με κομμένη την ανάσα τις εξελίξεις στο μέτωπο του πολέμου, όπου οι συνέπειες της πολεμικής σύγκρουσης αναμένεται να επηρεάσουν ολόκληρο τον πλανήτη, κυρίως την Ευρώπη. Εκτός από τις ανησυχίες που προκαλεί για την επέκταση του, προκαλεί και φόβους για μεγάλες αναταράξεις στις οικονομίες του πλανήτη. Στην περίπτωση της Κύπρου, η επιδείνωση της ήδη ευάλωτης οικονομίας της χώρας είναι αναπόφευκτη καθώς ο τουρισμός, ο τραπεζικός τομέας, οι τιμές των σιτηρών και οι αυξήσεις στις τιμές των καυσίμων προβλέπεται ότι θα επηρεάσουν την οικονομία του νησιού, με αποτέλεσμα οι καταναλωτές να αναγκαστούν να βάλουν βαθιά το χέρι στην τσέπη για την αγορά βασικών καταναλωτικών αγαθών.

Τη στιγμή που οι πάντες ετοιμάζονταν για ανάκαμψη της αγοράς μετά τη μερική υποχώρηση της πανδημίας, η πολεμική σύγκρουση μεταξύ Ρωσίας και Ουκρανίας αναμένεται να αυξήσει περεταίρω τα ήδη υψηλά επίπεδα πληθωρισμού. Συγκεκριμένα, η τιμή του πετρελαίου αυξήθηκε πάνω από τα 100 δολάρια ανά βαρέλι , ενώ οι τιμές του ευρωπαϊκού φυσικού αερίου ήδη αυξήθηκαν σχεδόν κατά 70% .

Τουρισμός:

Σε μια σειρά κυρώσεων που ανακοινώθηκαν από την Ευρωπαϊκή Ένωση, αποφασίστηκε το κλείσιμο του εναέριου χώρου της ΕΕ για όλα τα αεροσκάφη ρωσικών συμφερόντων. Αναπόφευκτα, μετά την απόφαση αυτή της ΕΕ, αναμένεται ότι θα προκύψουν χιλιάδες ακυρώσεις στις τουριστικές αφίξεις των Ρώσων αλλά και των Ουκρανών πολιτών στο νησί μας, οι οποίοι πλήττονται ούτως ή άλλως και αυτοί ποικιλοτρόπως από τις συνέπειες του πολέμου. Συγκεκριμένα, για το 2022 αναμένονταν από τη Ρωσία και την Ουκρανία 1,6 εκ. εισερχόμενοι επιβάτες. Το ποσοστό αυτό αντικατοπτρίζει το 19% της συνολικής επιβατικής κίνησης του νησιού. Η τεράστια αυτή απώλεια αναμένεται να έχει επίπτωση κοντά στο 2% του ΑΕΠ της Κύπρου. Η Κυπριακή Δημοκρατία σε μια προσπάθεια της να περιορίσει τις απώλειες εσοδών  που αναμένεται να προκύψουν, έχει ήδη προσεγγίσει άλλες αγορές με σκοπό τη προσέλκυση τουριστών.

Τιμές καυσίμων και Πληθωρισμός:

Το ενεργειακό πρόβλημα αναμένεται να ενταθεί περαιτέρω, αφού οι κυρώσεις της Δύσης προς τη Ρωσία θα δημιουργήσουν προβλήματα στη παροχή φυσικού αερίου κυρίως προς την Ευρώπη. Οι τιμές των καυσίμων αυξήθηκαν ήδη, με τις επιπτώσεις στη αγορά να είναι αλυσιδωτές. Σημειώνεται ότι τον Φεβρουάριο, ο πληθωρισμός έσπασε κάθε ρεκόρ, αφού έφτασε στο 6,6%. Ο κατασκευαστικός τομέας  αναμένεται να επηρεαστεί  από τις εξελίξεις στην Ουκρανία καθώς οι τιμές των κατασκευαστικών υλικών αναμένεται να αυξηθούν περισσότερο. Tον τελευταίο χρόνο παρουσιάστηκε ήδη αύξηση στις τιμές των κατασκευαστικών υλικών κατά 16% και ως εκ τούτου το κόστος ανέγερσης ακινήτων προβλέπεται ότι θα εκτοξευθεί εντός του επόμενου τριμήνου, αυξάνοντας έτσι και την τιμή αγοράς τους από τους καταναλωτές και κατά συνέπεια αύξηση στις τιμές των ακινήτων. Παράλληλα, τα τελευταία χρόνια το 30% στις αγοραπωλησίες ακινήτων αφορούσε Ρώσους και Ουκρανούς υπηκόους, παρόλο που αυτό το ποσοστό άρχισε να μειώνεται μετά τη κατάργηση των ‟χρυσών” διαβατηρίων.

Σιτηρά:

Οι εξελίξεις αυτές έχουν προκαλέσει ανησυχία και στον γεωκτηνοτροφικό τομέα καθώς τα αποθέματα σιτηρών και ζωοτροφών άρχισαν να εξαντλούνται και συμφώνα με τους υπολογισμούς προβλέπεται ότι το υπάρχων απόθεμα θα εξαντληθεί εντός τεσσάρων μηνών. Η Κύπρος παράγει το 40% των αναγκών της σε σιτηρά και το υπόλοιπο 60% το εισάγει, όταν όμως παρουσιαστούν ελλείψεις στην παραγωγή σιτηρών, η ΕΕ δίνει άδεια για εισαγωγές από τρίτες χώρες όπως είναι η Ρωσία και η Ουκρανία, οι οποίες  παράγουν μεγάλες ποσότητες σιτηρών. Η Ρωσία και η Ουκρανία αποτελούν τους μεγαλύτερους προμηθευτές σιτηρών της Ευρώπης και η Κύπρος εισάγει συνολικά περίπου 700 χιλιάδες τόνους σιτηρών το χρόνο από αυτές τις χώρες. Ο πόλεμος αναμένεται να επιφέρει καταστροφές σε πολλές καλλιέργειες σιτηρών, ενώ οι κυρώσεις που επιβλήθηκαν στη Ρωσία επηρεάζουν ήδη τις εισαγωγές από αυτές τις περιοχές. Οι τιμές των σιτηρών έχουν ήδη εκτοξευθεί, προκαλώντας έντονη ανησυχία για ντόμινο αυξήσεων στα αγαθά πρώτης ανάγκης, από το ψωμί μέχρι το κρέας και τα γαλακτοκομικά.

Εμπόριο:

Η Ρωσία αποτελεί ένα ιδιαίτερά σημαντικό εξαγωγέα υλικών αγαθών παγκοσμίως, προϊόντων όπως καύσιμα, λάδι σιτηρά, δημητριακά. Μέταλλα όπως σίδηρος, χαλκός, αλλά και ξυλεία και πολύτιμοι λίθοι τροφοδοτούνται κυρίως από τη Ρωσία. Σύμφωνα µε στοιχεία, το 2021 οι εισαγωγές στη Κύπρο από τη Ρωσία έφτασαν στα 80 εκατ. ευρώ και από την Ουκρανία στα 20 εκατ. ευρώ, ενώ οι εξαγωγές προς τη Ρωσία έφτασαν στα 60 εκατ. ευρώ και προς την Ουκρανία στα 10 εκατ. Ευρώ. Οι εξαγωγές, δεδομένης της υπάρχουσας κατάστασης και των κυρώσεων που έχει επιβάλει η ΕΕ ακυρώνονται, δημιουργώντας αλυσιδωτές επιπτώσεις (με ελλείψεις αγαθών και κατ’ επέκταση ακρίβεια λόγω της μειωμένης προσφοράς και της σταθερής, αν όχι και αυξανόμενης, ζήτησης). Παράλληλα, καθώς οι τιμές των καυσίμων αυξάνονται με ταχύτατους ρυθμούς, το κόστος των διεθνών μεταφορών αναμένεται να εκτοξευθεί, με αποτέλεσμά το κόστος αυτό να αντικατοπτρίζεται και στις τιμές των προϊόντων.

Τράπεζες και χρηματοοικονομικά:

Στον τραπεζικό και χρηματοοικονομικό τομέα, η διεθνής κοινότητα αποφάσισε την αφαίρεση ορισμένων τραπεζών από το σύστημα ανταλλαγής μηνυμάτων SWIFT.  Αυτό διασφαλίζει ότι συγκεκριμένες τράπεζες θα αποσυνδεθούν από το διεθνές χρηματοπιστωτικό σύστημα, βλάπτοντας έτσι  την συναλλαγματική τους ικανότητα.  Οι ρωσικές καταθέσεις στις εγχώριες τράπεζες ανέρχονται περίπου σε 1 δις ευρώ, ποσό το οποίο δεν προκαλεί ανησυχία λαμβάνοντας υπόψη ότι η πλεονάζουσα ρευστότητα στις τράπεζες ανέρχεται περίπου στα 23 δις ευρώ. Σύμφωνα με τα στοιχεία που δημοσίευσε η Κεντρική Τράπεζα, μόνο το 2020 στη Κύπρο τα αποθέματα των εισερχόμενων άμεσων ξένων επενδύσεων (χρήμα που εισήλθε στη χώρα) από εταιρίες ρωσικών συμφερόντων ανέρχονταν περί τα 100 δισ. Ευρώ, δηλαδή το 25% των συνολικών επενδύσεων που γίνονται στην Κύπρο σε ετήσια βάση. Παράλληλα, τα αποθέματα των εξερχόμενων άμεσων ξένων επενδύσεων προς Ρωσία έφτασαν τα  134 δισ. Ευρώ και ο αποκλεισμός τους από το SWIFT αναμένεται να δημιουργήσει πολλά προβλήματα, μιας και η Κύπρος λειτουργεί ως γέφυρα για επενδύσεις. Ήδη τράπεζα Ρωσικών συμφερόντων, η RCB που δραστηριοποιείτο για πολλά χρόνια στην Κύπρο και θεωρείτο συστημική, έχει κλείσει αλλά ευτυχώς η παύση των εργασιών της έτυχε οργανωμένου χειρισμού από τη κεντρική τράπεζα και σχεδόν ανώδυνα.

Οι πολεμικές συγκρούσεις εκτός από το προφανές δράμα των ανθρωπίνων απωλειών, της καταστροφής των βασικών υποδομών και της ανθρωπιστικής κρίσης που δημιουργείται, προκαλούν μια σειρά αλυσιδωτών επιπτώσεων οι οποίες επηρεάζουν άμεσα, και τα αποτελέσματα τους έχουν αντίκτυπο σε ολόκληρο το κόσμο. Όταν πρόκειται για εμπλεκόμενες χώρες όπου το οικονομικό τους μέγεθος είναι σημαντικό στο παγκόσμιο οικονομικό σύστημα, οι συνέπειες στην παγκόσμια οικονομία είναι αναπόφευκτα τεράστιες. Το μέγεθος και ο αντίκτυπος της επιρροής στη διεθνή και εγχώρια οικονομία εξαρτώνται από την διάρκεια που θα έχει αυτός ο πόλεμος αλλά και από την επίδραση που θα έχουν οι οικονομικές κυρώσεις που έχουν επιβληθεί.

Το παγκόσμιο οικονομικό σύστημα δεν έχει προλάβει να  ισορροπήσει από τις αναταράξεις που προκλήθηκαν στην εφοδιαστική αλυσίδα από την έναρξη της πανδημίας εδώ και δύο χρόνια περίπου και μια σύγκρουση μεταξύ δύο χωρών πολύ σημαντικών στην αλυσίδα αυτή επιδεινώνει τη κατάσταση. Το μόνο σίγουρο είναι πως οι προκλήσεις και οι δυσκολίες για την παγκόσμια οικονομία αναμένεται να συνεχίσουν να είναι πολύ μεγάλες, αν όχι μεγαλύτερες. Άλλωστε κάποιος θα μπορούσε να σκεφτεί τον εξής παραλληλισμό για να καταλάβει τι έχει η ανθρωπότητα αλλά και η μικρή Κύπρος να αντιμετωπίσει:  Ένα σπίτι, μια πόλη  μπορεί να ισοπεδωθεί από μια βόμβα σε ελάχιστα δευτερόλεπτα, όμως για να ανοικοδομηθεί χρειάζονται χρόνια…

“THE REVITA TEAM”

Σημείωση: Τα άρθρα και τα δημοσιεύματα της εταιρείας μας, σκοπό έχουν να παραθέσουν στοιχεία για συγκεκριμένα θέματα καθώς και απόψεις που βασίζονται σε εμπειρία και γνώση που έχει αποκτηθεί. Απώτερος σκοπός μας είναι η επιμόρφωση των αναγνωστών στο σύνολο τους και όχι η παροχή συμβουλών για συγκεκριμένες περιπτώσεις. Για όλα τα προηγούμενα άρθρα της εταιρείας μας, μπορείτε να επισκεφτείτε την σελίδα μας στο Facebook, https://www.facebook.com/revitaconsult όπως και το blog στην ιστοσελίδα μας.


Turbulence in Eastern Europe: Russia, Ukraine and the EU

Introduction:

The consequences of globalisation in our time are now once again being highlighted, as the recent direct conflict between Russia and Ukraine has sparked deep concerns in Europe, the USA and elsewhere over the long-run magnitude of all side effects, bringing back memories of a World War crisis from the 20th Century. The European Union and the U.S. government are observing the situation closely in recent weeks and even participate by offering aid of many (uncommon in recent history) forms beyond food supplies to the Ukrainian people and government. The social, political and economic status of all relevant member states are subject to the outcome of this recent escalation of events. This has forced the Western world to consider and even materialise the implementation of various responses to the event of invasion, with new sanctions being imposed on the Russian government and exports of Russian companies. However, what remains unclear is the level of risk with regards to the impact on economies that these moves will cause in the short and long run, especially for EU member states (some more than others).

Two main conclusions may be drawn from the recent events in Ukraine:

  • The lack of transparent fact-telling and the use of media propaganda as a tool to present and promote certain aspects of the big picture, from both sides as well as the rest of the world depending at worst on their affiliations and self-interests and at best on how they view things based on moral principles.
  • The people of the modern 21st Century world stand firmly against any type of war, regardless of reasons, right or wrong actions. This is a strong message by ordinary people across the globe.

In this article we will therefore focus mainly on the analysis of the economic implications caused by the ongoing war and a lot less on the aspect of political/social reasoning, on which our firm stance is that war should and must stop and that differences should always be resolved via diplomatic routes, given that both sides probably have valid arguments in their favour. A second article will follow, focusing specifically on the economic repercussions of the war on Cyprus.

The deep economic and ties between EU member states and Russia:

Throughout the years, there has existed a very close relationship between the Russian economy and a number of European states. Some analysts claim that the imposition of sanctions by the EU may create a boomerang effect, whereby the continent will end up hurting itself with more damage than what it will have caused. The package of sanctions is now covering areas of energy, banking and high-tech companies.

It is a well-known fact that Europe relies heavily on Russian gas. Russia supplies approximately 150 to 190 bcm (billion cubic metres) of gas per year to Europe. That is roughly around 40% of the EU’s natural gas imports (Horton & Palumbo, 2022). It is therefore only natural that gas prices in the European Union have increased by over 70% since late February 2022 (Figure A).

Nevertheless, Russian gas exports to Europe have been decreasing year after year, with the figures of February 2022 being 32% lower than the corresponding period of 2021 (Horton & Palumbo, 2022). This highlights a gradual fall in the European dependence on Russian supply. However, this dependence is still at objectively high levels, meaning that any domino-effects will still be markedly felt in European countries.

With regards to oil prices, these have risen to more than $100 per barrel for the first time since 2014, as shown in Figure B. The general consensus stating that European countries will terminate Russian oil imports means that oil prices may soar even further up in the near future.

Overall, the fact that the European Union has historically been at a position of trade deficit with Russia adds to the argument that European countries may be impacted heavily from an elongated war crisis. However, this also adds vulnerability to Russia’s economic position, as the country is heavily reliant on its exports to keep the economy active. The USA and EU are also coordinating the prevention of exports to Russia of various key western technology companies. In 2020 alone, European exports to Russia amounted to approximately €80 billion (Fleming, Foy, & Shotter, 2022). Adding to the above, Stewart supports that the heavy economic sanctions imposed by the EU and USA may have taken Russia by surprise in the sense of how swiftly these measures were taken (Stewart, 2022). The restrictions in transactions with foreign currencies (i.e., mainly the Dollar and Euro), the freezing of assets of various Russian banks, as well as the removal of most Russian banks from the SWIFT messaging system are just some of the measures taken in response to Russia’s latest actions. It has now been estimated that the country holds more than $600 billion in foreign reserves (i.e., money in other countries’ currencies and gold). As the country holds a lot of money in this sum outside its territory, it could now face a tough time trying to access these funds. As a result, the obvious may be stated here, in the sense that war will create a lose-lose situation for both sides of the chessboard.

Elina Ribakova, deputy chief economist at the International Institute of Finance, claims that the recent events may promote a global economic contagion. In trade, she supports that there will be knock-on effects which are already being witnessed with the increase in commodity prices. What is important to pay attention to is how each individual government and central bank around the world will react to global inflation, as to a certain extend this will determine the overall effect of the crisis and the knock-on effects (Stewart, 2022). In financial markets, Russia’s foreign reserves mentioned above translate into open financial positions which the country may now be unable to exercise, as it will be unable to use foreign intermediaries’ services to act on behalf of the Russian Central Bank and liquidate securities held outside the country.  Now that Russia will be forced to keep further reserves (in funds and gold) in the country, the EU and the USA will find it more difficult to impose further restrictions in the future (Jones & Cotterill, 2022).

As a matter of fact, the country is now preparing a presidential decree with the purpose of preventing foreign investment (assets) from leaving the country, as stated by the Russian Prime Minister, Mikhail Mishustin, on Tuesday March 1st (AFP, Russia to Limit Foreign Investment Being Pulled From Country, 2022). As thousands of Russians have already rushed to cash machines for withdrawals in fear of the plunging of the value of the ruble, the Russian Central Bank has doubled interest rates, while President Vladimir Putin has now banned residents, individuals and companies from transferring their money abroad to foreign accounts, in a dramatic emergency attempt to bring the vast bleeding of the economy to a halt after the imposition of western sanctions (AFP, 2022). Timothy Ash, specialist in Russian government debt, supports that “Putin is himself now cutting Russia off from international capital markets for a very long time. Russia’s financing costs will stay elevated for a long time — even the Chinese will not lend” (AFP, 2022). The way in which the whole situation will unfold in the following days or weeks will help determine just how large the overall hit to economies will be for both Russia and the EU. 

Concluding Remarks:

In contrast to the negative outlook created by what has been mentioned above, there is, of course, always room for immediate de-escalation of sanctions which will help global economies revive to a certain extent, or at least create an environment for a quicker comeback. Even so, economic tools are always applied as a consequence of / in response to foreign policy. Therefore, even if it may be in the best economic interest and well-being of everyone involved to cut back on sanctions after a certain point, there are other obvious factors affecting these decisions, these being political and military amongst others.

Socially, during recent days the world has seen most Russian representatives/sponsors being withdrawn from various European events one by one (e.g., see major sports tournaments, social events, etc). It still remains unclear as to where this whole situation will lead us with regards to economic and social welfare implications. What stands as a fact is that Russia is a modern world superpower which inevitably affects the rest of the world through such events due to its size, exposure and ties with international markets and economies. It currently ranks in the top 5 countries globally in terms of resources, be it petrol, wheat, precious metals and other commodities, a fact which needs not to be ignored. It will also be interesting to pay attention to the gradual stance of another superpower, China, which certainly has the ability to affect the balances on the international scale and has remained quiet and in some sense neutral until now (China holds 14% of Russia’s foreign exchange reserves, the highest percentage Russia keeps in any single state (Jones & Cotterill, 2022)). The sad truth is that, beyond politics and economics, innocent masses are now suffering as a result of the decisions of their “leaders”. Especially when in most cases the people have a lot more in common than differences. After all, the future of war has always been in the hands of a few and affecting everyone.

Bibliography:

AFP. (2022, February). Putin Bans Russians, Companies From Transferring Cash Abroad. Retrieved from The Moscow Times: https://www.themoscowtimes.com/2022/02/28/putin-bans-russians-companies-from-transferring-cash-abroad-a76661

AFP. (2022, March). Russia to Limit Foreign Investment Being Pulled From Country. Retrieved from The Moscow Times: https://www.themoscowtimes.com/2022/03/01/putins-strategic-failure-and-the-risk-of-escalation-a76690

Fleming, S., Foy, H., & Shotter, J. (2022, February 07). Ukraine: EU wrestles with how to inflict sanctions ‘pain’ on Russia. Retrieved from Financial Times: https://www.ft.com/content/8f9a37aa-88c8-46f2-8eca-8cc4e2e61e6f

Horton, J., & Palumbo, D. (2022, March). Ukraine conflict: How reliant is Europe on Russia for oil and gas? Retrieved from BBC: https://www.bbc.com/news/58888451

Jones, C., & Cotterill, J. (2022, February). Russia’s FX reserves slip from its grasp. Retrieved from Financial Times: https://www.ft.com/content/526ea75b-5b45-48d8-936d-dcc3cec102d8

Stewart, E. (2022, March). Sanctions will have a “devastating” impact on Russia. Retrieved from Vox: https://www.vox.com/22956536/what-sanctions-do-russia-economy-ukraine-oil

“THE REVITA TEAM”

Σημείωση: Τα άρθρα και τα δημοσιεύματα της εταιρείας μας, σκοπό έχουν να παραθέσουν στοιχεία για συγκεκριμένα θέματα καθώς και απόψεις που βασίζονται σε εμπειρία και γνώση που έχει αποκτηθεί. Απώτερος σκοπός μας είναι η επιμόρφωση των αναγνωστών στο σύνολο τους και όχι η παροχή συμβουλών για συγκεκριμένες περιπτώσεις. Για όλα τα προηγούμενα άρθρα της εταιρείας μας, μπορείτε να επισκεφτείτε την σελίδα μας στο Facebook, https://www.facebook.com/revitaconsult όπως και το blog στην ιστοσελίδα μας.


ΠΛΗΘΩΡΙΣΜΟΣ VS ΨΗΛΑ ΕΠΙΤΟΚΙΑ & ΑΝΕΡΓΙΑ: Μια πολύ λεπτή γραμμή στην πρόοδο και ευμάρεια της κοινωνίας

Από τις πιο ευχάριστες παρατηρήσεις σε μια απλή βόλτα προς αναψυχή και αποφόρτιση, είναι η σχέση των σκύλων με τα αφεντικά τους και η συμπεριφορά τους στον περίπατο. Ευτυχισμένα σκυλάκια, χαρούμενα ακολουθούν τους κυρίους τους και θαυμάζεις την αρμονία που έχει δημιουργηθεί μεταξύ τους. Άλλες φορές πάλι προπορεύονται δείχνοντας ποιο μονοπάτι διαλέγουν να ακολουθήσουν. Το ενδιαφέρον όμως οξύνεται όταν υπάρχει διάσταση στην θέληση κυρίου και κατοικίδιου και ιδιαίτερα μάλιστα, όταν δεν υπάρχει διάθεση για υιοθέτηση της άλλης άποψης. Κοντολογίς, δηλαδή όταν ο ένας τραβάει και δείχνει την μία πλευρά και ο άλλος τραβάει και δείχνει την άλλη. Έτσι, η βόλτα παίρνει έναν πιο ζωηρό τόνο και η χαλαρότητα της ατμόσφαιρας μειώνεται για τα καλά.

Παρατηρώντας αυτήν την αμφίδρομη κίνηση, η σκέψη εύκολα μπορεί να την συνδέσει με τη σημερινή κατάσταση των αγορών και την σχέση τους με το κράτος.

Τα κράτη έχουν ως αποστολή τους την λειτουργία των κοινωνιών, των κοινωνικών θεσμών, την πρόοδο και ευημερία των πολιτών και ελέγχουν τις αγορές, τουλάχιστόν στις ελεύθερες οικονομίες, για την τήρηση της νομιμότητας, χωρίς όμως έντονες επεμβάσεις προστατευτισμού.

Από την αρχή της πανδημίας, η Fed (Federal Reserve, Ομοσπονδιακή Κεντρική Τράπεζα των ΗΠΑ) όχι άδικα, προχώρησε στην διευκόλυνση ρευστότητας των επιχειρήσεων με μηδενικά επιτόκια και την στήριξη των νοικοκυριών με επιδόματα και κάλυψη των μισθών τους ώστε να απορροφηθούν οι (πράγματι) φοβεροί κραδασμοί των οικονομικών επιπτώσεων της εξάπλωσης του ιού.

Τον ίδιο μονοπάτι της Fed ακολούθησε και η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ) με τις πρώτες ενδείξεις της πανδημίας. Πρώτο σύμπτωμα της πανδημίας ήταν η δυσκοκία στις μεταφορές αγαθών/εμπορευμάτων και η μείωση των αποθεμάτων. Επιπλέον, όταν μία από τις πολυσύχναστες εμπορικές οδούς στον κόσμο, η Διώρυγα του Σουέζ φράκαρε συμβάλλοντας στην όξυνση του προβλήματος, με αρνητικό αντίκτυπο στο εμπόριο, αξίας πολλών δις δολαρίων ΗΠΑ. Συνεπώς η ΕΚΤ, για να καλύψει τις ανάγκες και να διευκολύνει την οικονομία χορήγησε κεφάλαια ρευστότητας στις τράπεζες. Έτσι, με την επιστροφή στην κανονικότητα προέκυψε υψηλός πληθωρισμός λόγω της ισχυρής ζήτησης και ταυτόχρονης έλλειψης αγαθών.

Κομβικό σημείο αναφορικά με τα πιο πάνω είναι όμως το σημερινό, όπου η αύξηση της τιμής του χρήματος (δηλαδή η άνοδος των Αμερικανικών επιτοκίων όπου δανείζονται από την Oμοσπονδιακή Kεντρική Tράπεζα των ΗΠΑ, οι Αμερικάνικες Τράπεζες) δείχνει ότι το κράτος αποφασίζει και πάλι να σφίξει το λουρί και να οδηγήσει τον συμπαθέστατο «φίλο» του στο μονοπάτι μιας πιο σώφρονος διαγωγής.

Με τον πληθωρισμό στις ΗΠΑ πάνω από το 6% (ο υψηλότερος των τελευταίων τεσσάρων δεκαετιών), η Federal Reserve έχει σχεδιάσει να αυξήσει το βασικό επιτόκιο χορήγησης των τραπεζών, με τις πρώτες κινήσεις να γίνονται εντός του Μαρτίου του 2022. Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα θα ακολουθήσει και αυτή την ίδια στρατηγική (ο πληθωρισμός στη Ευρώπη έχει φτάσει στο 5.6%),  λίγους μήνες αργότερα (δ΄ τρίμηνο του 2022), όπως υποστηρίζουν οι μεγαλύτεροι επενδυτικοί οίκοι και όπως ανέφερε και δεν το αποκλείει η πρόεδρος της ΕΚΤ Κριστίν Λαγκάρτ. Ίσως αυτό να βοηθήσει το ευρώ να επανακτήσει κάποιο έδαφος έναντι του δολαρίου, καθώς τους τελευταίους 12 μήνες το ευρώ έχασε 6% σε αξία έναντι του δολαρίου (στις 15/02/2021 η ισοτιμία δολαρίου ανά ευρώ ήταν €1=$1.2132, ενώ στις 15/02/2022 ήταν €1=$1.1356).

 Θα φέρει η αύξηση των επιτοκίων την λύση για την καλύτερη λειτουργία της οικονομίας;

 Α) Η μετακίνηση κεφαλαίων προς το δολάριο θεωρείται σχεδόν βέβαιη, σε μια σχέση θετικής αλληλεξάρτησης όπου οι αποδόσεις-τόκοι είναι σχεδόν σίγουρο ότι θα ανέβουν.

Β) Η ισχυροποίηση του δολαρίου αναμένεται να δυναμώσει και τα νομίσματα χωρών που είναι συνδεδεμένα άμεσα με αυτό (Λατινική Αμερική, χώρες της Ασίας), δεδομένου ότι το νόμισμά τους θα ακριβύνει παράλληλα με το δολάριο. Πρόσκαιρα, ίσως θα υπάρξει ευημερία στις χώρες αυτές με την αύξηση του δολαρίου, όμως αργότερα οι εξαγωγές των πρώτων υλών και το κόστος της μεταποίησης θα ακριβύνουν, με προφανή αντίδραση την εμμονή του πληθωρισμού που ροκανίζει το πορτοφόλι των εργαζομένων.

Γ) Επιπλέον αποτέλεσμα της αύξησης των επιτοκίων είναι η μείωση της κατανάλωσης, καθώς και η αύξηση της ανεργίας δεδομένου ότι αλυσιδωτά οι εταιρείες προσπαθώντας να μειώσουν τα κόστη παραγωγής ή και τα λειτουργικά τους έξοδα θα προβούν σε απολύσεις. Πολλές από αυτές τις εταιρείες θα βρεθούν αντιμέτωπές με λουκέτα λόγω μεγαλύτερων απαιτήσεων από τις τράπεζες. Με την σειρά τους οι τράπεζες θα έχουν τα δικά τους θέματα, με τις αθετήσεις πληρωμών των επιχειρήσεων και ιδιωτών.

Δ) Η πρόσβαση στη χρηματοδότηση μέσω έκδοσης ομολόγων επιχειρήσεων και φυσικά κρατών χωρίς σοβαρές υποδομές, πρώτες ύλες και βιομηχανία, θα γίνει δυσκολότερη και οι παροχές προς τους πολίτες τους θα λιγοστέψουν. Η παιδεία υποβαθμίζεται και οι  παροχές υγείας όπως και η ανάπτυξη μειώνονται. Όσο για τις φτωχές χώρες, αυτές μπορεί να αντιμετωπίσουν κοινωνικά προβλήματα. Ακραία φτώχεια, λόγω αδυναμίας πληρωμών των τροφίμων ή των καυσίμων, κοινωνική αναταραχή, αδρά μεταναστευτική ροή, πολλές φορές χωρίς κανένα έλεγχο.

Στην αντίπερα όχθη:

 Είναι γεγονός ότι όλα τα πιο πάνω εναπόκεινται στο χρονικό περιθώριο (πόσο άμεσα θα αντιδράσουν οι οικονομίες), καθώς και τα μέτρα που θα λάβουν οι επηρεαζόμενες οικονομίες ως αντιμετώπιση των επιπτώσεων της όποιας αύξησης επιτοκίων.

Η αύξηση του επιτοκίου δανεισμού του κράτους και των επιχειρήσεων, φέρνει επίσης και εξορθολογικοποίηση των συνθηκών ανταγωνισμού στην αγορά και σχετική καταδίκη των λεγόμενων εταιρειών ‘’ζόμπι’’. Φυσικά, ο επιχειρηματικός θάνατος είναι δεκτός όρος στην ελεύθερη οικονομία και πάντα χρήσιμη η εξυγίανση των εταιρειών όπως και το ξεκαθάρισμα των δανείων των τραπεζών. Περαιτέρω η αύξηση επιτοκίων και το κίνητρο για ‘’saving’’ επιβραδύνει και ρίχνει τον πληθωρισμό ο οποίος αν αφεθεί ανεξέλεγκτος δημιουργεί σε βάθος χρόνου τεράστια προβλήματα, στρεβλώσεις, εκμετάλλευση και ανισότητες.

Πίσω από όλα τα πιο πάνω, τους δείκτες και τους αριθμούς κρύβονται άνθρωποι, οικογένειες, αισθήματα αλλά και υποχρεώσεις και καθήκοντα. Συνεπώς, ούτε η εξουθενωτική λιτότητα βοηθά (βλέπε μη ρεαλιστικά μνημόνια του σύγχρονου παρελθόντος), ούτε όμως και η αποχαύνωση, η στήριξη μόνο σε δανεισμούς, η αναρχία και ασυδοσία στην αύξηση των τιμών. Εξάλλου, σε αυτό το σημείο φτάσαμε ως κοινωνία, προσπαθώντας να ξεφύγουμε από το άγνωστο του φονικού ιού. Αν αποτέλεσε αυτό την αιτία ή την αφορμή για τις ανακατατάξεις που παρατηρούνται στις αγορές παγκοσμίως δεν είναι τόσο σημαντικό. Η παγκόσμια αναμπουμπούλα είναι μία πραγματικότητα, ένα ακόμη κομμάτι των οικονομικών κύκλων και θα φανεί σε αυτές τις δυσκολίες αν τα κράτη ή συνασπισμοί κρατών (όπως η ΕΕ) θα επιδείξουν το αλληλέγγυο πνεύμα και αν κάποιες αρχές πράγματι λειτουργούν, προς κοινό όφελος.

“THE REVITA TEAM”
Σημείωση: Τα άρθρα και τα δημοσιεύματα της εταιρείας μας, σκοπό έχουν να παραθέσουν στοιχεία για συγκεκριμένα θέματα καθώς και απόψεις που βασίζονται σε εμπειρία και γνώση που έχει αποκτηθεί. Απώτερος σκοπός μας είναι η επιμόρφωση των αναγνωστών στο σύνολο τους και όχι η παροχή συμβουλών για συγκεκριμένες περιπτώσεις. Για όλα τα προηγούμενα άρθρα της εταιρείας μας, μπορείτε να επισκεφτείτε την σελίδα μας στο Facebook, https://www.facebook.com/revitaconsult όπως και το blog στην ιστοσελίδα μας.


Don’t (Forget to) Look Up!

Πρόσφατα κυκλοφόρησε σε γνωστή πλατφόρμα παραγωγής ταινιών η ξένη ταινία με τίτλο Dont Look Up, η οποία περιλαμβάνει μια πλούσια ομάδα γνωστών Αμερικάνων ηθοποιών. Παρακολουθώντας την ταινία αυτή, αρχικά δημιουργείται η εντύπωση ότι πρόκειται για ένα έργο που μοιάζει με καλογυρισμένο αλλά και πληκτικό ντοκιμαντέρ. Κάνοντας όμως λίγη υπομονή, κάποιος θα δει ότι καθώς ο χρόνος κυλά, μέσα από το σενάριο ξετυλίγεται μπροστά του μια ιστορία που πράγματι, σαν σουρεαλιστικό ντοκιμαντέρ, περιγράφει σε μεγάλο βαθμό το στίγμα της εποχής που ζούμε σήμερα.

Μιας εποχής όπου κυριαρχούν τα “Social “Media” (Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης), οι συχνές υπερβολές αναφορικά με διάφορα ζητήματα της επικαιρότητας (κάποια σημαντικά και άλλα, κυρίως, όχι και τόσο) και οι αμέτρητες πηγές ειδήσεων στις οποίες πλέον εμείς οι άνθρωποι έχουμε την ευκολότερη πρόσβαση με το πάτημα ενός κουμπιού, των οποίων όμως συχνά (και δικαίως) αμφισβητείται η αξιοπιστία. Μιας εποχής κατά την οποία έχουν προκύψει διάφορα επαγγέλματα, απόρροια των πιο πάνω, που ποτέ δεν φανταζόταν κάποιος ότι θα υπήρχαν.

Είναι αυτό κακό; Στο κομμάτι των επαγγελμάτων πιστεύουμε πως όχι, αλλά εάν συμβάλλει στο να γίνει ο άνθρωπος μία μηχανή, όπου θα πρέπει να ενεργεί ως επί το πλείστων με τυποποιημένο τρόπο στο καθετί, τότε ναι.

Το κυριότερα όμως δεινά, θα μπορούσε κανείς να υποστηρίξει, ίσως να είναι ο λαϊκισμός, η προπαγάνδα και η επιρροή που τα πιο πάνω εξασκούν στην κοινωνία, στοιχεία τα οποία δημιουργούν μια απαράμιλλη πραγματικότητα με συχνές και πυκνές ακρότητες, παραλογισμούς, αποχαύνωση και αντιπαραγωγική γραφειοκρατία στην οικονομία και γενικά παντού, στην οποία εφαρμόζεται ευλαβικά και με απόλυτη επιτυχία το «πίστευε και μη ερεύνα».

Δημιουργείται έτσι σταδιακά ένα περιβάλλον όπου, όταν κάποιος τολμήσει να ρωτήσει κάτι, η απάντηση που παίρνει συνήθως αναφέρει το περίφημο «έτσι λέει το σύστημα». Βλέπουμε λοιπόν την κοινωνία, τον Κυβερνητικό, τον Τραπεζικό και άλλους τομείς να κυβερνώνται από τον «Μεγάλο Αδερφό», όπως πολύ εύστοχα και προφητικά τον περιέγραψε ο συγγραφέας Τζωρτζ Όργουελ στο βιβλίο του «1984». Ελάχιστοι είναι αυτοί που πλέον λαμβάνουν πρωτοβουλίες σε διάφορα πόστα, ελάχιστοι αμφισβητούν το σύστημα και, προπάντων, ελάχιστοι παίρνουν σημαντικές αποφάσεις και συχνά, δυστυχώς, αυτοί που το κάνουν αναγάγονται σε κατηγορούμενους και περιθωριακούς. Πολλές είναι οι φορές που, αν ρωτήσει κάποιος «γιατί αυτό δουλεύει έτσι?», πιθανόν να μην λάβει απάντηση από κανέναν, αφού «έτσι μάθαμε» και αυτό μας βολεύει.

Το πιο πάνω βόλεμα όμως δεν φέρνει την πρόοδο. Αντίθετα, προκαλεί τεράστιες στρεβλώσεις σε μια κοινωνία και οικονομία που χαρακτηρίζονται από μια σχέση αλληλεξάρτησης, αφού παρατηρούνται αδικίες και σημαντικός αριθμός ανολοκλήρωτων και ανοικτών υποθέσεων σε όλα τα μέτωπα. Πολλές φορές οι ίδιες οι Εξουσίες (Εκτελεστική, Δικαστική, Νομοθετική και ο Τύπος) λειτουργούν ενάντια σε αυτά που υποτίθεται ότι έπρεπε να προασπίζουν. Ο απλός άνθρωπος, αμίλητος και απροστάτευτος παρακολουθεί το σύστημα να χειραγωγεί την ζωή του. Ως αποτέλεσμα, η ποιότητα ζωής φθίνει και ο καθένας είναι απορροφημένος στον μικρόκοσμο του, προσπαθώντας να πληρώσει τα δικά του χρέη, να κατευνάσει το δικό του άγχος και να λύσει τα δικά του προβλήματα.

Η ουσία δυστυχώς χάνεται όλο και περισσότερο στην σύγχρονη εποχή, γεγονός που αντανακλάται στην ταινία της εισαγωγής, όπου κανείς δεν ασχολείται με την πιθανή καταστροφή του πλανήτη, είτε κυριολεκτικά, είτε μεταφορικά και αλληγορικά. Οι πρωταγωνιστές δίνουν πολύ περισσότερη έμφαση στον τρόπο με τον οποίο θα βγει η είδηση, πώς θα επηρεάσει τις εκλογές, στο τί θα πουλήσει περισσότερο, καθώς και στην αποφυγή της αναστάτωσης του πληθυσμού από το αναπόφευκτο, λες και όλα αυτά θα έχουν καμιά σημασία όταν έρθει η οποιαδήποτε κρίσιμη ώρα και στιγμή. Είναι γεγονός ότι εκλείπει η αλήθεια, η χειραψία, η ειλικρίνεια, η κατανόηση, η ομάδα. Το πιο ανησυχητικό είναι ότι τέτοια τραγελαφικά σενάρια πλέον δεν περιορίζονται στις οθόνες του σινεμά…

“THE REVITA TEAM”
Σημείωση: Τα άρθρα και τα δημοσιεύματα της εταιρείας μας, σκοπό έχουν να παραθέσουν στοιχεία για συγκεκριμένα θέματα καθώς και απόψεις που βασίζονται σε εμπειρία και γνώση που έχει αποκτηθεί. Απώτερος σκοπός μας είναι η επιμόρφωση των αναγνωστών στο σύνολο τους και όχι η παροχή συμβουλών για συγκεκριμένες περιπτώσεις. Για όλα τα προηγούμενα άρθρα της εταιρείας μας, μπορείτε να επισκεφτείτε την σελίδα μας στο Facebook, https://www.facebook.com/revitaconsult όπως και το blog στην ιστοσελίδα μας.